Volgens Jongejan past de nieuwe wet binnen de trend van het verminderen van de regelgeving en het decentraliseren van verantwoordelijkheden, zo zegt hij in zijn analyse van de nieuwe Arbeidstijdenwet. De centrale vraag bij deze nieuwe arbeidstijdenwet is volgens CNV Bedrijvenbond op welke wijze deze verantwoordelijkheid door sociale partners wordt opgepakt?"
Veel winst te halen uit arbeidstijdenmanagement
In het kader van sociale innovatie is arbeidstijdenmanagement een terrein waarop nog veel winst te behalen valt binnen Nederlandse ondernemingen, zo meent CNV Bedrijvenbond. "Uitgangspunt is een dubbele flexibiliteitwens. Werkgevers willen hun processen aanpassen aan de steeds dwingendere eisen die vanuit hun omgeving worden gesteld", zo zegt Jongejan. Veel ondernemingen ervaren volgens hem de economische druk van een veranderende wereldeconomie. Zo neemt de levenscyclus van hun producten sneller af. Dat vergt kapitaalinvesteringen voor het ontwikkelen van nieuwe producten. "Maar ook klanten stellen steeds hogere eisen. Ook voor werknemers is timemanagement steeds belangrijker. Zij leven tenslotte in een samenleving die ook steeds sneller verandert. Denk maar eens aan het verdelen van: arbeids-, rust-, zorg-, leertijd en ontspanning in een huishouden met bijvoorbeeld tweeverdieners. Dat is een flinke klus."
Twee valkuilen in de Arbeidstijdenwet
Jongejan ziet twee belangrijke valkuilen in de nieuwe Arbeidstijdenwet. De eerste is dat het onderwerp een prooi wordt van een klassieke machtstrijd tussen werkgevers en werknemers. Jongejan: "Bonden worden met de nieuwe wet in de positie geplaatst dat ze bescherming van werknemers moeten bevechten. Deze positie is fundamenteel anders dan in de oude wet. Daarin moest de werkgever het initiatief tot overleg nemen, om meer flexibiliteit te verkrijgen. De uitkomst van deze discussie leidt tot winnaars en verliezers van het vraagstuk over de mate van bescherming of de mate van flexibiliteit."
Een tweede valkuil ziet Jongejan in de combinatie van arbeidstijdenmanagement met beloning. Hierin ligt volgens hem een duivelsdilemma. "In CAO’s is bepaald welke uren als onaangenaam worden bestempeld en daardoor beter worden beloond. Als werkgevers vanuit die status quo meer flexibiliteit willen agenderen zullen werknemers hun ‘prijs’ vragen. En andersom: als werknemers de behoefte aan flexibiliteit uiten zullen werkgevers antwoorden met korting op bestaande toeslagen."
Jongejan ziet twee belangrijke valkuilen in de nieuwe Arbeidstijdenwet. De eerste is dat het onderwerp een prooi wordt van een klassieke machtstrijd tussen werkgevers en werknemers. Jongejan: "Bonden worden met de nieuwe wet in de positie geplaatst dat ze bescherming van werknemers moeten bevechten. Deze positie is fundamenteel anders dan in de oude wet. Daarin moest de werkgever het initiatief tot overleg nemen, om meer flexibiliteit te verkrijgen. De uitkomst van deze discussie leidt tot winnaars en verliezers van het vraagstuk over de mate van bescherming of de mate van flexibiliteit."
Een tweede valkuil ziet Jongejan in de combinatie van arbeidstijdenmanagement met beloning. Hierin ligt volgens hem een duivelsdilemma. "In CAO’s is bepaald welke uren als onaangenaam worden bestempeld en daardoor beter worden beloond. Als werkgevers vanuit die status quo meer flexibiliteit willen agenderen zullen werknemers hun ‘prijs’ vragen. En andersom: als werknemers de behoefte aan flexibiliteit uiten zullen werkgevers antwoorden met korting op bestaande toeslagen."
Levensfase gerichte aanpak
Een kansrijke tussenvariant tussen gestolde arbeidspatronen en het individueel regelen vormt volgens CNV Bedrijvenbond de levensfase gerichte aanpak. "Op basis van een behoefte-inventarisatie van werknemers worden er nieuwe collectiviteiten benoemd binnen de onderneming. Elke collectiviteit onderscheidt zich door een eigen patroon van arbeidstijdenwensen. Zo ontstaan er bijvoorbeeld arbeid en zorgarbeidspatronen of kostwinnaarsarbeidspatronen. Maar het biedt ook mogelijkheden voor meer verrassende patronen; bijvoorbeeld van mensen die jaarlijks twee maanden terug willen naar hun thuisland. Of patronen van mensen die hun rustmomenten niet structureel in het weekend willen opnemen."
Een kansrijke tussenvariant tussen gestolde arbeidspatronen en het individueel regelen vormt volgens CNV Bedrijvenbond de levensfase gerichte aanpak. "Op basis van een behoefte-inventarisatie van werknemers worden er nieuwe collectiviteiten benoemd binnen de onderneming. Elke collectiviteit onderscheidt zich door een eigen patroon van arbeidstijdenwensen. Zo ontstaan er bijvoorbeeld arbeid en zorgarbeidspatronen of kostwinnaarsarbeidspatronen. Maar het biedt ook mogelijkheden voor meer verrassende patronen; bijvoorbeeld van mensen die jaarlijks twee maanden terug willen naar hun thuisland. Of patronen van mensen die hun rustmomenten niet structureel in het weekend willen opnemen."
De volledige notitie van Jongejan over de nieuwe Arbeidstijdenwet kunt u hier lezen
